Ścieżki wyjścia funduszu Venture Capital z inwestycji

Fundusz może sprzedać spółkę inwestorowi strategicznemu, przekazać swoje udziały innemu inwestorowi finansowemu, skorzystać z rynku secondary, doprowadzić spółkę do IPO albo zrealizować częściową płynność bez całkowitego wychodzenia z inwestycji.

Wybór ścieżki zależy od etapu rozwoju spółki, jej wyników, sytuacji rynkowej, oczekiwań pozostałych akcjonariuszy oraz momentu w cyklu życia funduszu.

Trade sale – sprzedaż inwestorowi strategicznemu

Najbardziej klasyczną ścieżką jest sprzedaż udziałów lub akcji inwestorowi branżowemu. Kupującym może być konkurent, większa grupa działająca w tej samej branży albo podmiot zainteresowany technologią, zespołem, klientami czy wejściem na nowy rynek.

Dla inwestora strategicznego spółka może być warta więcej, niż wynikałoby wyłącznie z jej samodzielnych wyników finansowych, ponieważ kupujący uwzględnia również możliwe synergie.

Przy sprzedaży firmy znaczenie ma nie tylko pytanie „ile warta jest spółka?”, ale również „dla kogo może być warta najwięcej?”

Sprzedaż innemu inwestorowi finansowemu

Fundusz może sprzedać udziały innemu funduszowi VC, funduszowi growth equity, private equity, family office albo wyspecjalizowanemu inwestorowi secondary.

Takie rozwiązanie jest szczególnie naturalne, gdy spółka nadal ma duży potencjał wzrostu, ale dotychczasowy inwestor chce już zrealizować wynik albo nie zamierza finansować kolejnego etapu rozwoju.

Z punktu widzenia spółki nie musi to być „koniec inwestycji”, ale raczej zmiana inwestora odpowiednia do kolejnego etapu rozwoju.

Secondary – płynność bez sprzedaży całej spółki

Rynek transakcji secondary stał się istotnym elementem współczesnego venture capital. W klasycznej rundzie nowe środki trafiają do spółki. W transakcji secondary istniejący akcjonariusz sprzedaje posiadane akcje lub udziały, a pieniądze trafiają do niego.

Fundusz może sprzedać cały pakiet, jego część albo tylko taką liczbę udziałów, która pozwoli mu odzyskać zainwestowany kapitał. Dzięki temu exit nie musi być wydarzeniem typu „wszystko albo nic”.

IPO

Kolejną ścieżką jest wejście spółki na rynek publiczny. IPO może zapewnić spółce dostęp do kolejnego kapitału, stworzyć publiczną wycenę, zwiększyć płynność jej akcji oraz umożliwić dotychczasowym inwestorom stopniowe wychodzenie.

IPO nie oznacza przy tym zazwyczaj, że fundusz sprzedaje wszystkie akcje w dniu debiutu. Exit może następować etapami.

Buyback i wykup menedżerski

W określonych sytuacjach akcje funduszu mogą odkupić founderzy, pozostali akcjonariusze, management albo sama spółka, jeżeli pozwalają na to warunki prawne i finansowe.

MBO czy wykup wspomagany finansowaniem dłużnym jest bardziej charakterystyczny dla dojrzałych przedsiębiorstw niż klasycznych startupów, ale może być realną alternatywą w późniejszej fazie rozwoju spółki.

Merger

Exit może zostać zrealizowany także przez połączenie spółki z innym podmiotem. Fundusz może wówczas otrzymać gotówkę, akcje podmiotu połączonego albo kombinację obu elementów.

W tym drugim przypadku nie zawsze dochodzi od razu do pełnego exitu – inwestor może nadal uczestniczyć we wzroście wartości połączonego biznesu.

Likwidacja i write-off

Nie każda inwestycja VC kończy się sukcesem. Jeżeli spółka nie rozwija się zgodnie z założeniami, możliwa jest sprzedaż jej aktywów, technologii, zespołu albo likwidacja.

Trzeba jednak odróżnić likwidację od write-offu. Write-off oznacza rozpoznanie przez fundusz utraty wartości inwestycji, a nie sam w sobie sposób odzyskania kapitału.

Jaka ścieżka jest najlepsza?

Nie istnieje jedna ścieżka optymalna dla wszystkich spółek. Fundusz powinien brać pod uwagę:

Najwyższa wycena na papierze nie zawsze oznacza najlepszy exit.